«Αμυγδαλή: Κέντρο Ελέγχου Φόβων»

Της Φρύνης Κουζή

f1Ο φόβος είναι ένα από τα πιο υποτιμημένα συναισθήματα. Ο κάτοχός του σκιαγραφείται από αυξημένη αδυναμία και ανασφάλεια. Όμως είναι όντως έτσι; Γιατί φοβόμαστε και που οφείλεται αυτό; Τι ελέγχει το αίσθημά μας αυτό;

Οι επιστήμονες ρίχνουν φως σ’αυτό μας το ερώτημα. Bασιζόμενοι στα αποτελέσματα των μελετών τους κατέληξαν στο συμπέρασμα, πως υπάρχουν μέρη του εγκεφάλου που αποθηκεύουν ισόβια τραυματικά γεγονότα της παιδικής ηλικίας, χωρίς όμως τη συνειδητή εγγραφή των ερεθισμάτων. Το πιο χαρακτηριστικό από αυτά είναι η αμυγδαλή, η οποία αποτελεί το μεταίχμιο του νευρικού συστήματος του εγκεφάλου,ενώ κατέχει και την πιο στενή σχέση με το συναίσθημα, και ιδίως αυτό του φόβου και του άγχους. Επιπροσθέτως, φαίνεται πως τέτοιου είδους μνήμες διαφέρουν και ως προς τον τρόπο αποθήκευσής τους. Οι τραυματικές μνήμες καταγράφονται στις αισθητήριες (μη σκεπτόμενες) περιοχές του εγκέφαλου. Για τον λόγο αυτό, οσμές, εικόνες και άλλες σωματικές αισθήσεις ανακαλούνται, υπενθυμίζοντας στα άτομα τις στιγμές που τα στιγμάτισαν στο παρελθόν.f2

Ακούσια, δημιουργείται στον αναγνώστη το ερώτημα: «Γιατί η μνήμη της αμυγδαλής είναι ασυνείδητη;». Η απάντηση είναι απλή. Από την πρώτη μέρα της ζωής του το βρέφος μαθαίνει πως να αντιδρά συναισθηματικά με συγκεκριμένους τρόπους μέχρι τα 2-3 χρόνια του. Επειδή τα γνωστικά συστήματα του ατόμου δεν είναι ανεπτυγμένα, οι αντιδράσεις αυτές εγκαθίστανται στην αμυγδαλή, χωρίς το περιεχόμενό τους να υπόκειται σε γνωστική επεξεργασία. Επομένως, το παιδί δημιουργεί συναισθηματικές αναπαραστάσεις και τις αποθηκεύει στην άρρητη, δηλαδή μη συνειδητή και μη λεκτική, μνήμη. Αυτές οι μη λεκτικές αναπαραστάσεις δημιουργούν τις προδιαθέσεις, οι οποίες καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο το παιδί αργότερα ερμηνεύει και αφομοιώνει τις διάφορες εμπειρίες στα επόμενα στάδια της ζωής του.

Η λειτουργία της αμυγδαλής συμβάλλει στην ταχύτατη αντίληψη του κινδύνου με σκοπό την εγρήγορση του οργανισμού. Στην αμυγδαλή καταλήγουν νεύρα που μεταφέρουν μηνύματα από όλες τις αισθήσεις. Αν κάποια από αυτές μεταφέρει μήνυμα κινδύνου, η αμυγδαλή στέλνει άμεσα εντολές σε διάφορα όργανα του σώματος για να βρουν τρόπους προστασίας. Το σήμα μεταφέρεται τόσο γρήγορα που ο εγκέφαλος είναι ανήμπορος να επεξεργαστεί το ερέθισμα. Η ουσία λοιπόν βρίσκεται στο ότι η αμυγδαλή δέχεται αισθητηριακά ερεθίσματα πριν από τη συνειδητή επεξεργασία τους.

f3Συμπερασματικά, σε μια κατάσταση σύγχυσης και φόβου τα αισθήματα προηγούνται των σκέψεων, καθώς πολλές από τις φοβίες από τις οποίες υποφέρουν οι άνθρωποι αναπτύσσονται στο προλεκτικό στάδιο της ανάπτυξής τους, άρα είναι ακατόρθωτο να επεξεργαστούν γνωστικά από το άτομο. Για το λόγο αυτό η αντιμετώπιση πολυετών φοβιών είναι μια δαιδαλώδης διαδικασία, αλλά μέσω συγκεκριμένων θεραπευτικών τεχνικών η αντιμετώπισή τους είναι εφικτή.

Πηγή: Νίκη Γκατζέλια, Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s